جراحی بسته دیسک کمر چگونه انجام میشود و چه مزایایی دارد؟

به طور کلی، هدف از جراحی کم تهاجمی ستون فقرات (MIS) تثبیت استخوان‌های مهره‌ای و مفاصل نخاعی و یا کاهش فشار وارد شده بر اعصاب نخاعی است- که اغلب در نتیجه شرایطی مانند بی‌ثباتی ستون فقرات، خار استخوان، فتق دیسک، اسکولیوز یا تومورهای نخاعی رخ می‌دهد. جراحی کم تهاجمی ستون فقرات شامل استفاده از برش‌های کوچکتر است که آسیب عضلات و رباط‌های ستون فقرات را به حداقل می‌رساند.

اگرچه ممکن است گاهی اوقات جراحی باز ضروری باشد، اما جراحی کم تهاجمی پیشرفته اغلب بهترین گزینه برای درمان فتق دیسک است.

دکتر حیدری متخصص طب فیزیکی و توانبخشی بهترین برنامه درمانی را برای بیمارانی که دچار دیسک کمر هستند ارائه می‌کند.

فتق دیسک چیست؟


استخوان‌های ستون فقرات (مهره‌ها) در کمر با ضربه گیرهایی اسفنجی به نام دیسک از هم جدا شده‌اند. زمانی که این دیسک‌ها سالم هستند، ضربات وارده بر ستون فقرات را جذب کرده و انعطاف‌پذیری آن را حفظ می‌کنند اما زمانی که دیسک‌ها دچار آسیب‌دیدگی می‌شوند ممکن است بیرون زده یا دچار فتق شوند که به آن لغزش یا پارگی دیسک نیز گفته می‌شود.

فتق دیسک چیست؟

فتق دیسک همیشه دارای علائم نیست. اما وقتی به ریشه‌های عصبی فشار می‌آورد، می‌تواند باعث درد، بی‌حسی و ضعف در ناحیه‌ای از بدن شود که عصب در آن وجود دارد. فتق دیسک در ناحیه کمر یکی از دلایل شایع عارضه درد کمر و پا است. این عارضه گاهی اوقات می‌تواند باعث درد و بی حسی در باسن و پایین پا شود. این بیماری سیاتیک نامیده می‌شود. در اکثر افراد، علائم با گذشت زمان، با یا بدون درمان، بهتر می‌شوند.

چرا ممکن است پزشک جراحی فتق دیسک را توصیه کند؟


پزشک ممکن است به دلایل زیر عمل جراحی را به عنوان گزینه درمان فتق دیسک شما توصیه کند:

  • علائم شما حداقل 6 هفته طول کشیده است و انجام فعالیت‌های عادی برای شما سخت شده است و سایر روش‌های درمانی کمکی نکرده‌اند.
  • شما باید به دلیل شغل خود سریع‌تر بهتر شوید یا در اسرع وقت به فعالیت‌های دیگر خود بازگردید.
  • ضعف پا دارید که در حال بدتر شدن است.

جراحی فتق دیسک

مزایای عمل بسته دیسک کمر


برعکس عمل جراحی باز ستون فقرات، روش عمل بسته دیسک کمر می‌تواند سریع‌تر، بی‌خطرتر باشد و مدت زمان بهبود کمتری نیاز دارد. به دلیل کاهش یافتن زخم‌های ایجادشده بر روی عضلات و بافت‌های نرم بدن (در مقایسه با جراحی باز ) مزایای بالقوه عمل بسته دیسک کمر عبارت‌اند از:

  • به دلیل کوچک بودن برش‌های ایجادشده نتایج بهتری ازنظر ظاهر منطقه مورد جراحی به دست می‌آید (بعضی وقت‌ها برش‌ها فقط به‌اندازه دو سانتی‌متر هستند)
  • خون کمتری در حین عمل از دست می‌رود.
  • به دلیل آنکه احتیاجی به برش دادن عضلات نیست، احتمال آسیب رسیدن به عضلات کاهش می‌یابد.
  • ریسک ایجاد عفونت و دردهای بعد از عمل از بین می‌رود.
  • بهبودی بعد از عمل سریع‌تر است و تجدید قوای کمتری بعد از عمل نیاز است.
  • نیاز به استفاده از داروهای مسکن درد بعد از عمل کاهش می‌یابد

عمل بسته دیسک کمر

به‌علاوه اینکه بعضی از جراحی‌های بسته دیسک کمر به‌عنوان روش‌های جراحی سرپایی محسوب می‌شوند و فقط به نقطه‌ای که مورد جراحی قرار می‌گیرد ماده بی‌حسی زده می‌شود. بنابراین خطر کمتری برای واکنش‌های جانبی به بی‌هوشی عمومی وجود دارد.

عارضه‌های درمان شده با جراحی کم تهاجمی ستون فقرات (MIS)


  • بیماری‌های فرساینده دیسک کمر
  • دیسک کمر
  • تنگی کانال نخاعی
  • تغییر شکل ستون فقرات مانند اسکولیوز (انحنای غیرطبیعی ستون فقرات)
  • عفونت ستون فقرات
  • بی‌ثباتی ستون فقرات
  • شکستگی‌های فشاری مهره‌ای
  • تومور نخاعی

جراحی کم تهاجمی ستون فقرات چگونه است؟


از آنجایی که اعصاب نخاعی، مهره‌ها و دیسک‌ها در عمق بدن قرار دارند، هر روشی برای دسترسی به ستون فقرات نیاز به کنار زدن بافت عضلانی دارد. به طور کلی این کار با استفاده از یک برش کوچک وبه کار بردن ابزارهای راهنما و یا دوربین‌های ویدئویی میکروسکوپی از طریق این برش‌ها انجام می‌شود. بر خلاف باور عمومی، به ندرت از لیزر در جراحی‌های کم تهاجمی ستون فقرات استفاده می شود.

جراحی کم تهاجمی ستون فقرات

تکنیک‌هایی برای کاهش سطح آسیب جراحی کم تهاجمی ستون فقرات استفاده می‌شوند. برخی از این تکنیک‌های رایج عبارتند:

انجام عمل جراحی با استفاده از یک لوله رترکتور یا منقبض کننده‌

دراین تکنیک، به جای این که عضلات مستقیما قطع شوند، بافت نرم به کمک وسایلی، باز نگه داشته می‌شود. جراح با استفاده از لوله‌هایی برای کنار نگه داشتن عضلات، از طریق یک شکاف کوچک و بدون نیاز به شکافتن وسیع ناحیه کار می‌کند. گاهی اوقات جراح یک آندوسکوپ یا میکروسکوپ نیز از طریق لوله پایین می‌فرستد تا عمل جراحی را از طریق استراتژی دسترسی حداقلی انجام دهد. پس از پایان کار، لوله برداشته می‌شود، تا بافت‌های باز شده سر جای خود برگردند. بسته به ضرورت وسعت و نوع عمل جراحی، برش‌ها اغلب می‌توانند کوچک باشند.

قرار دادن پیچ و مهره و میله از زیر پوست

بسته به شرایط بیمار ممکن است لازم باشد وسایلی مانند میله و پیچ و مهره برای تثبیت یا بی‌تحرک کردن ستون فقرات، یا جوش دادن مهره‌های ستون فقرات در داخل بدن قرار‌داده شوند. در روش‌های سنتی برای قرار دادن پیچ و میله و ..  نیاز به کنار زدن وسیع عضلات و سایر بافت‌ها از روی ستون فقرات است. اما، مستقر ساختن این وسایل از طریق پوست، معمولا به معنی قرار دادن پیچ و مهره و میله‌ها از طریق برش‌های نسبتا کوچکی است که روی پوست ایجاد می‌شوند، بدون برش دادن یا جداسازی عضلات زیرین. به کمک تصاویر اشعه ایکس، سیم‌های راهنمایی زیر پوست قرار داده شده و به سمت مهره‌های ستون فقرات در امتداد مسیر مورد نظر برای نصب پیچ‌ها فرستاده می‌شوند. سپس، پیچ‌ها روی سیم‌های هدایت‌گر قرار گرفته و مسیر سیم را دنبال می‌کنند. این پیچ‌ها، اتساع دهنده‌های موقتی هستند که سطح خارجی پوست را باز می‌کنند و به هدایت مسیر میله‌ها برای اتصال و محکم کردن پیچ‌ها کمک کرده و سپس برداشته می‌شوند.

مسیر دسترسی مستقیم از پهلو

در بعضی موارد، به ویژه در مواردی که مربوط به ناحیه کمری ستون فقرات اس،ت نزدیک شدن به ستون فقرات از طرف پهلو موجب کاهش درد می‌شود، زیرا که بافت عضلانی که در این قسمت روی مهره‌ها قرار گرفته کمتر است. در این روش معمولا بیمار به پهلو قرار داده می‌شود. سپس یک لوله رتراکتور در کناره ستون فقرات مستقر می‌شود تا امکان دسترسی به دیسک‌ها و استخوان‌های ستون فقرات را فراهم کند.

مسیر دسترسی توراکوسکوپیک

بسته به شرایط بیمار، ممکن است لازم باشد به بخش جلویی قسمت صدری(سینه‌ای) ستون فقرات، که در درون قفسه سینه قرار‌داشته و توسط قلب و ریه‌ها احاطه شده، دسترسی پیدا کنند. رویکردهای دسترسی سنتی اغلب شامل باز کردن قفسه سینه از طریق ایجاد برش‌های بزرگ است که ممکن است نیاز به برداشتن یک یا چند دنده باشد. اما در روش دسترسی توراکوسکوپیک چندین برش کوچک ایجاد می‌شود که از طریق آن‌ها می‌توان وسایل و دوربین‌های مورد نیاز را برای جراحی را وارد بدن کرد.

انواع جراحی بسته کمر


تکنیک‌های خاصی برای جراحی کم تهاجمی ستون فقرات وجود دارند. البته این روش‌ها همچنان در حال پیشرفت هستند. برخی از رایج‌ترین این روش‌ها عبارتند از:

دیسکتومی

دیسک‌های ستون فقرات حلقه‌های الاستیکی هستند که مواد نرمی در داخلشان وجود دارد. این مواد نرم به عنوان مخاط بین استخوان‌های مهره‌ای عمل می‌کنند. اگر حلقه الاستیک معیوب، ناقص و یا ضعیف شود، بافت نرم داخلی می‌تواند از حلقه الاستیک بیرون بزند. مواد دیسک آسیب‌دیده ممکن است بر عصب فشار وارد کرده و باعث درد شود. اگر برای ترمیم یا برداشتن دیسک پاره شده به جراحی توصیه شود، می‌توان این کار را با جراحی کم تهاجمی ستون فقرات و با استفاده از لوله دیلایتور و یک میکروسکوپ یا آندوسکوپ انجام داد.

دکمپرشن ستون فقرات

تنگی کانال ستون فقرات، یک وضعیت شایع است که می‌تواند باعث فشار روی اعصاب شود که علائم مختلفی از جمله درد، بی‌حسی و ضعف عضلانی ایجاد می‌کند. در صورتی که به جراحی نیاز باشد، ممکن است استخوان و بافت‌های نرمی که عصب را تحت فشار قرار داده‌اند از طریق روش کم تهاجمی با استفاده از لوله دیلایتور و یک میکروسکوپ یا آندوسکوپ، برداشته شوند. شایع‌ترین روش‌های دکمپرشن ،لامینکتومی و فورامینوتومی می‌باشند.

جراحی کم تهاجمی فیوژن داخل تنه‌ای ستون فقرات کمری  MIS TLIF

این یک تکنیک جراحی کم تهاجمی است که در بیماران مبتلا به درد مقاوم و مکرر پایین کمر، همراه با لغزش مُهره، بیماری دیسک دژنراتیو و عود فتق دیسک انجام می‌شود. روش (تی ال ای اف/ TLIF) همچنین ممکن است در بیماران مبتلا به درد ناحیه پایین کمر ناشی از بی‌ثباتی بعد از عمل لامینکتومی، آسیب‌های نخاعی یا برای درمان پسودوآرتروز بالقوه انجام شود. این روش از پشت (خلفی) بیمار انجام می‌شود و در طی آن بیمار روی شکم خود خوابیده است. با استفاده از دو برش کوچک، پیچ‌ها و میله‌ها بین دو یا چند سطح مهره‌ای قرار می‌گیرند.

خطرات

مثل هر روش جراحی دیگر در این روش هم خطراتی وجود دارد که شامل موارد زیر می‌شود، اگر‌چه ممکن است موارد دیگری هم وجود داشته باشد:

  •  احتمال واکنش نامطلوب به بیهوشی
  •  از دست دادن غیر منتظره خون در طی مراحل جراحی
  •  عفونت‌های موضعی، علی رغم کوچک بودن سطح برش

و اگرچه غیر معمول است، اما همیشه احتمال کمی وجود دارد که جراحی کم تهاجمی اولیه را نتوان کامل کرد و نیاز به یک جراحی دوم یا جراحی کاملا باز باشد.

بهبودی از جراحی کم تهاجمی ستون فقرات چقدر طول می‌کشد؟


بیمارانی که تحت عمل جراحی کم تهاجمی ستون فقرات قرار می‌گیرند، نسبت به کسانی که جراحی ستون فقرات باز انجام می‌دهند، سریع‌تر بهبود می‌یابند. بسیاری از افرادی که تحت عمل جراحی کم تهاجمی ستون فقرات قرار گرفته‌اند، می‌توانند تقریباً بعد از شش هفته به فعالیت‌های عادی خود بازگردند. در طی شش هفته اول پس از جراحی، اکثر بیماران باید فعالیت‌های خود را محدود کنند، هرچند میزان محدودیت فعالیت توسط جراح ستون فقرات، بر اساس سلامت کلی و روند بهبودی شما تعیین می‌شود.

بهبودی پس از جراحی کم تهاجمی ستون فقرات

سه دلیل عمده برای این مورد وجود دارد که دوره بهبودی اغلب کوتاهتر از جراحی سنتی ستون فقرات باز است. اول اینکه، برش ایجاد شده بسیار کوچکتر از برش ایجاد شده در عمل جراحی ستون فقرات باز است. بر خلاف جراحی باز، که در آن برش‌ها اغلب 5 تا 6 اینچ طول دارند (برای اینکه جراح بتواند پیوندهای عضلانی را از استخوان برای دسترسی به ستون فقرات، کنار بزند)، برش در جراحی با حداقل تهاجم ممکن است کمتر باشد، حتی کمتر از نیم اینچ. برش‌های کوچک‌تر به زمان کمتری برای بهبود نیاز دارند.

یکی دیگر از دلایلی که زمان بهبودی ناشی از جراحی با حداقل تهاجم را در مقایسه با جراحی سنتی یا باز ستون فقرات کاهش می‌یابد، این است که عضلات فوق الذکر که از ستون فقرات محافظت می‌کنند نیازی به چسبندگی به استخوان ندارند.

دلیل سوم اینکه اکثر مردان و زنان از جراحی کم تهاجمی ستون فقرات نسبت به جراحی های ستون فقرات باز زودتر بهبود می‌یابند، کاهش درد بعد از عمل است. از آنجا که در این روش کم تهاجمی تحریک کمتری روی ماهیچه‌ها و بافتهای نرم اطراف وجود دارد و محل‌های برش کوچکتری وجود دارد، مردان و زنان درد بسیار کمتری را پس از جراحی گزارش می‌دهند. از آنجایی که شدت درد کمتر است، اکثر آنها می‌توانند برنامه فیزیوتراپی و ریکاوری خود را زودتر از کسانی که جراحی ستون فقرات باز انجام داده‌اند، آغاز کنند.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست