گرفتگی عضلات کمر، گردن و ران چه علت هایی دارد؟

بروز گرفتگی عضلات در برخی مواقع طبیعی است اما گاهی این گرفتگی نشان‌دهنده‌ی مشکلی جدی می‌باشد. در ادامه چگونگی تشخیص گرفتگی عضلات در موارد جدی شرح داده شده است. اکثر افراد حداقل یکبار در طول زندگی خود گرفتگی عضلات را تجربه کرده‌اند. آیا تا به حال متوجه شده‌اید که گاهی اوقات زمانی که مرحله عمیق خواب می‌رسید ناگهان کل بدن به طور غیرقابل کنترلی منقبض و موجب بیدار شدن شما می‌شود؟ این انقباض و بیدار شدن ناگهانی در واقع نشانه‌ای از گرفتگی عضلات است.

گرفتگی عضلات می‌تواند به علل مختلفی از خستگی گرفته تا استرس و برخی بیماری‌های پزشکی رخ دهد. در بسیاری از موارد گرفتگی عضلاتبه صورت گاه به گاه نگران‌کننده نیست اما در برخی موارد نیز می‌تواند نشان‌دهنده‌ی مشکلی جدی باشد. در ادامه اطلاعات بیشتری در مورد اینکه چه زمانی باید جهت درمان گرفتگی عضلات به پزشک مراجعه نمایید، ذکر شده‌اند.

گرفتگی عضلات چیست؟


گرفتگی عضلات انقباض غیرارادی عضله یا گروه عضلات در هر نقطه از بدن است. گرفتگی عضلات می‌تواند عضلات کوچک (مانند زمانی که پلک شما به طور مداوم دچار لرزش است) تا عضلات بزرگتر (مانند عضلات پا هنگامی که آن را به اشتباه خم می‌کنید و رگ به رگ می‌شود) را درگیر کند.

گرفتگی‌های عضلات گاهی تنها عضله را درگیر می‌کنند. گاهی این گرفتگی‌ها به اندازه‌ای قدرتمند هستند که سیستم اسکلتی را نیز درگیر می‌کنند. به عنوان مثال اگر عضله‌ای در کمر دچار گرفتگی شود، احتمال آسیب رسیدن به ستون فقرات نیز وجود دارد. گرفتگی‌های عضلات چه بزرگ و چه کوچک می‌توانند کاملاً دردناک باشند و حتی پس از بهبود ممکن است درد یا آسیب‌دیدگی را ایجاد کنند. گرفتگی‌های عضلانی حتی می‌توانند در داخل بدن اتفاق بیفتند مانند مثانه‌ای که بیش از حد فعال است. چنین گرفتگی می‌تواند موجب گرفتگی بدون اراده عضلات مثانه و نشت ادرار شود.

چه عواملی می‌توانند باعث گرفتگی عضلات شوند؟


عوامل گرفتگی عضلات

گرفتگی عضلات در اثر علل مختلف ایجاد می‌شود. اکثر این دلایل منجر به بروز مشکلات حادی نمی‌شوند. اگرچه بهتر است برای جلوگیری از تکرار آن‌ها (و اصلاح آسیب یا دردی که به وجود آمده است) برخی اقدامات از طرف شما انجام شود. برخی از عواملی که منجر به گرفتگی عضله می‌شوند عبارتند از:

  • دارو. سودو افدرین (سودافید)، آلبوترول (که معمولاً در لیست داروهای استنشاقی افراد مبتلا به آسم یافت می‌شود) و داروی محرک آدرال همگی می‌توانند باعث گرفتگی عضلات شوند.
  • کافئین. کافئین اضافی می‌تواند منجر به گرفتگی عضلات مانند عضلات پلک یا حتی عضلات دست شود.
  • استرس و خستگی. استرس و خستگی دو عامل اصلی گرفتگی عضلات هستند. ممکن است به اندازه کافی نخوابیده باشید یا اینکه عضلات شما واقعاً دچار خستگی ناشی از ورزش زیاد شده باشند.
  • استفاده بیش از حد از عضله. ورزش شدید، قرار گرفتن در موقعیتی برای مدت طولانی یا حتی انجام کار دستی می‌تواند عضلات را بیش از حد خسته کند و منجر به گرفتگی شود.
  • عدم تعادل الکترولیت‌ها. آیا تا به حال شنیده‌اید که در هنگام گرفتگی عضلات باید موز بخورید؟ این موضوع به این دلیل است که کاهش میزان پتاسیم همراه با سایر ویتامین‌ها و مواد معدنی کلیدی مانند کلسیم و سدیم می‌تواند باعث بروز گرفتگی شود.
  • کم‌آبی بدن. علاوه بر مقدار مناسب الکترولیت‌ها عضلات شما برای عملکرد صحیح به آب کافی نیاز دارند.
  • نحوه عملکرد نامناسب بدن. اگر به طور مکرر وسایل سنگین زیادی بلند کنید، خم شوید، بچرخید یا بدن را در موقعیت‌های غیر طبیعی مانند خم شدن به پشت به مدت زیاد نگه دارید ممکن است مستعد گرفتگی عضله باشید.
  • بارداری و زایمان. بارداری می‌تواند به گرفتگی عضلات به خصوص در پاها منجر شود. پس از زایمان نیز عضلات ناحیه مرکزی بدن ضعیف می‌شوند. این روند ممکن است شما را حین انجام کارهایی مانند بلند کردن وسایل، خم شدن و چرخیدن در معرض گرفتگی عضلات کمر قرار دهد.
  • مشکلات زمینه‌ای جسمی. بیماری‌های ستون فقرات مانند بیماری دژنراتیو دیسک، تنگی نخاع یا فتق دیسک همگی می‌توانند منجر به گرفتگی عضلات در کمر شوند. در صورت گرفتگی عضلات کمر حتماً به دنبال مراقبت‌های پزشکی باشید تا بتوانید مشکل را اصلاح کنید. منتظر بهبود خود به خود عضلات نمانید.

گرفتگی عضلات به ندرت می‌تواند در اثر یک بیماری حاد عصبی باشد. با این حال در مواردی که گرفتگی‌های عضلات همراه با یک اختلال جدی است برخی علائم خاص قابل مشاهده هستند. در این گونه موارد گرفتگی اغلب تکراری، در مقیاس بزرگتر و همراه با سایر علائم جدی مانند ضعف، مشکل در راه رفتن، بی‌حسی و گزگز در عضلات همراه است.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟


مراجعه به پزشک جهت گرفتگی عضلات

اگر با هر یک از شرایط زیر روبرو شدید باید جهت درمان گرفتگی عضله به پزشک مراجعه کنید:

  • هرگونه گرفتگی عضلات که بطور مکرر اتفاق می افتد
  • گرفتگی عضلات که با استراحت، آبرسانی و تغذیه مناسب به خودی خود برطرف نمی‌شود
  • هرگونه درد یا جراحتی که در اثر گرفتگی عضلات به ویژه گرفتگی عضلات ناحیه کمر رخ می‌دهد
  • علائم دیگری که با گرفتگی عضلات همراه هستند. این علائم شامل ضعف، از دست دادن تعادل یا تغییرات روانی می‌باشند
  • زمانی که گرفتگی عضلات با تورم، قرمزی یا هرگونه تغییر رنگ در پوست همراه است

همچنین بسیار مهم است که در صورت احساس درد یا جراحت در اثر گرفتگی عضلات کمر بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. پزشک پس از تشخیص علت آسیب با درمان صحیح اجازه می‌دهد تا روند بهبودی به درستی انجام شود.

اگر گرفتگی عضلات در نتیجه‌ی بیرون‌زدگی دیسک رخ داده است، استراحت به تنهایی برای رفع گرفتگی کافی نیست و ممکن است در معرض آسیب‌دیدگی بیشتری باشید. در این‌گونه موارد باید حتماً به یک پزشک متخصص مراجعه نمایید. پزشک پس از تشخیص علت قادر به درمان گرفتگی عضلات کمر به نحوی صحیح خواهد بود.

گرفتگی گاه به گاه عضلات می‌تواند بخشی طبیعی از زندگی باشد اما به یاد داشته باشید که اگر این مشکل به طور مکرر اتفاق می افتد یا احساس درد دارید، باید جهت معاینات بیشتر به پزشک مراجعه نمایید.

تشخیص


تاریخچه پزشکی و معاینه فیزیکی

پزشک ابتدا درباره علائم و تاریخچه پزشکی فرد سؤال می‌کند و سپس معاینه فیزیکی را انجام می‌دهد. اخذ تاریخچه و انجام معاینه فیزیکی معمولاً علت‌های اولیه‌ای را مشخص می‌کنند. بر اساس علت اولیه باید برای انجام آزمایشات لازم اقدام شود.

پزشک از بیمار می‌خواهد نوع گرفتگی را توصیف کند. برخی از سوالاتی که پزشک حین معاینه از شما خواهد پرسید عبارتند از:

  • زمان وقوع
  • مدت زمان گرفتگی عضلات
  • دفعات تکرار
  • محل گرفتگی عضلات
  • آیا به نظر می‌رسد هر محرکی باعث تحریک گرفتگی عضلات می‌شود؟
  • سایر علائمی که مشاهده می‌کنید

پزشک در مورد علائمی که نشانه‌هایی از علت گرفتگی عضلات هستند نیز از شما خواهد پرسید:

  • فقدان دوره قاعدگی یا بی‌نظمی در قاعدگی – علائمی که نشان‌دهنده‌ی گرفتگی عضلات پا در رابطه با بارداری هستند
  • استفراغ، اسهال، استفاده از داروهای مدر، ورزش بیش از حد و تعریق – علائمی که نشان‌دهنده‌ی از دست دادن مایعات بدن یا الکترولیت‌ها هستند
  • عدم تحمل سرما، افزایش وزن و ضخیم شدن پوست – علائمی که ممکن است نشان‌دهنده‌ی کم‌کاری تیروئید باشند
  • ضعف، درد یا از دست دادن حس لامسه – علائمی که بیانگر اختلال عصبی هستند

همچنین از فرد در مورد داروهای مصرفی، درمان جدید دیالیز و هرگونه ارتباط بین درمان‌های دیالیز گذشته و گرفتگی عضلات سؤال می‌شود.

معاینه بدنی ابتدا روی سیستم عصبی (معاینه عصبی) متمرکز است. این معاینه شامل ارزیابی عضلات و رفلکس‌ها است. پزشک همچنین پوست را از نظر علائم زیر بررسی خواهد کرد:

  • اعتیاد به الکل (مانند رگ‌های عنکبوتی، کف دست قرمز و در مردان تغییر در الگوی موهای دستگاه تناسلی)
  • کم‌کاری تیروئید (مانند پف صورت و ریزش موی ابرو)
  • کمبود آب بدن (مانند کاهش خاصیت ارتجاعی پوست)

آزمایش

اگر گرفتگی عضلات گسترده و به خصوص رفلکس‌ها بیش از حد فعال باشند پزشک آزمایشاتی را درخواست خواهد کرد. طی این آزمایشات سطح قند خون و الکترولیت‌ها (از جمله کلسیم و منیزیم) اندازه‌گیری می‌شوند. آزمایش خون نیز برای بررسی عملکرد نامناسب کلیه انجام می‌گردد. عملکرد نامناسب کلیه می‌تواند باعث غیر طبیعی بودن سطوح کلسیم و منیزیم شود.

اگر عضلات دچار گرفتگی نیز ضعیف باشند الکترومیوگرافی انجام خواهد شد. برای انجام این آزمایش یک سوزن کوچک به عضله وارد می‌شود تا فعالیت الکتریکی عضله را در هنگام استراحت و انقباض عضله ثبت کند.

اگر ضعف عضلات گسترده باشد و پزشک احتمال بروز مشکلی در سیستم عصبی را بدهد، تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی) از مغز و نخاع انجام می‌شود.

درمان گرفتگی عضلات


گرفتگی عضلات اغلب به معنای درد فوری است و شما به طور غریزی سعی در بهبود عضله خواهید داشت. ماساژ دادن و کشش عضله بهترین راه برای درمان سریع گرفتگی عضله است. اما این تنها کاری نیست که می‌توانید انجام دهید. برای رفع گرفتگی عضله و جلوگیری از ناراحتی بیشتر موارد زیر را امتحان کنید.

دوره کوتاه استراحت

درمان-گرفتگی-عضلات-گردن-وکمر-و-رام

گرفتگی دردناک عضلات انجام فعالیت‌های روزمره یا حتی حرکت را دشوار می‌کند. بی‌توجهی به درد ممکن است منجر به آسیب بیشتر و تأخیر در بهبودی گردد. در این موارد سعی کنید به عضله استراحت دهید. به عنوان مثال در طول روز در خانه بمانید و استراحت کنید. تنها تا آستانه تحمل خود حرکاتی مانند پیاده‌روی کوتاه را انجام دهید. بی‌تحرکی طولانی مدت می‌تواند عضلات شما را سفت کرده و منجر به ایجاد درد بیشتر شود. به طور کلی راه رفتن آرام جریان خون را تقویت می‌کند. تقویت جریان خون نیز به افزایش سرعت روند بهبودی کمک می‌کند. با این حال در بعضی موارد ناهموار بودن زمین یا راه رفتن به سمت پایین یا سربالایی می‌توانند دلایل اساسی برای تشدید گرفتگی عضلات باشند. اگر چنین اتفاقی افتاد به دلیلی که علائم را تشدید می‌کند توجه کنید و در صورت امکان از انجام آن پرهیز کنید.

کشش

 کشش می‌تواند بهترین راه برای انبساط و شل کردن عضله باشد. فعال ماندن یک روش عالی برای جلوگیری از بروز گرفتگی عضلات است. افرادی که از نظر جسمی متناسب هستند توده عضلانی بیشتری را حفظ می‌کنند. همچنین این افراد معمولاً التهاب کمتر و انعطاف‌پذیری بیشتری دارند. گرم و سرد کردن قبل و بعد از ورزش می‌توانند از بروز خستگی، کشیدگی و تحلیل بیش از حد نیروی عضلات جلوگیری کنند.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی برای گرفتگی عضلات

اگر به طور مکرر دچار گرفتگی عضلات می‌شوید یا اگر حدس می‌زنید که این مشکل مربوط به بیماری نخاعی یا فشردگی عصب باشد به متخصص فیزیوتراپی مراجعه نمایید. متخصص فیزیوتراپی به شما در یافتن علت کمک کرده و یک برنامه درمانی متناسب با نیازهای شما را تدوین می‌کند. از بروز تمام انواع گرفتگی‌های عضلات نمی‌توان جلوگیری کرد اما تشخیص صحیح موجب کاهش بروز مکرر آن‌ها و ایجاد ناتوانی در فرد می‌گردد.

برای جلوگیری از آسیب‌دیدگی و اطمینان از موفقیت توصیه می‌شود درمان فیزیوتراپی پس از ارزیابی دقیق انجام گردد. متخصص فیزیوتراپی پس از انجام ارزیابی جامع برنامه درمانی مناسبی را برای کمک به شما در کنترل گرفتگی عضلات تدوین خواهد کرد. این برنامه درمانی به منظور تسهیل استقلال در انجام وظایف عملکردی توسط متخصص فیزیوتراپی ارائه می‌شود. درمان فیزیوتراپی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • کشش و ماساژ آرام و تدریجی عضله آسیب‌دیده می‌تواند درد و گرفتگی را کاهش و طول عضله را افزایش دهد.
  • شناسایی آنچه که باعث تشدید یا بهتر شدن گرفتگی عضلانی می‌شود
  • تمرین وظایف عملکردی مانند تغییر از حالته نشسته به ایستاده و آموزش راه رفتن برای مبارزه با گرفتگی عضلات در طی انجام این فعالیت‌ها
  • تمریناتی برای ارتقاء الگوی طبیعی حرکت
  • استفاده از یخ برای کاهش دفعات گرفتگی عضلات و درد
  • ارائه مشاوره در مورد ارتز و اسپلینت برای دست و پا جهت حفظ مفاصل در موقعیت مطلوب و جلوگیری از کوتاه شدن بافت نرم
  • آب‌درمانی برای شل شدن مفاصل و عضلات
  • ارائه مشاوره در مورد بوتاکس

یادگیری برخی از تکنیک‌های فیزیوتراپی مختص گرفتگی عضلات می‌تواند به شما در پیدا کردن مسیر صحیح درمان کمک کند.

ماساژ

درمان گرفتگی عضلات با ماساژ

گاهی اوقات گرفتگی عضله در نقطه‌ای است که کشش آن سخت است. در این‌گونه مواقع ماساژ می‌تواند مفید باشد. همچنین ممکن است کشش به عضله کمک کند اما کاملاً موجب شل‌شدن آن نمی‌شود. در این صورت ماساژ دستی به شما کمک می‌کند تا گرفتگی عضله را بهبود دهید.

گرما یا سرما درمانی

 اگر عضله هنوز بسیار سفت و دچار گرفتگی است استفاده از گرما می‌تواند به شل‌شدن بیشتر آن کمک کند.

 اگر عضله کاملاً شل شده باشد اما همچنان احساس فشار بیش از حد یا ناراحتی در عضله وجود دارد، در این صورت سرما درمانی می‌تواند مقداری از التهاب را برطرف کند. نکته مهم این است که نباید بلافاصله پس از گرفتگی عضله سرما درمانی را آغاز کنید.

تزریق در نقاط ماشه‌ای

تزریق در نقاط ماشه‌ای -گرفتگی عضلات

هنگامی که دردی از بین نمی‌رود یا به طور مکرر باز می‌گردد، تزریق در نقاط ماشه‌ای می‌تواند یک راه حل مطلوب درمانی باشد. نقاط ماشه‌ای گره‌های کوچک در رشته‌های عضلانی هستند که می‌توانند کاملاً حساس و دردناک باشند. تزریق در نقاط ماشه‌ای می‌تواند به عنوان یک ضد التهاب عمل کند و درد را برای مدت طولانی تسکین دهد.

مایعات

همیشه به میزان کافی آب و مایعات بنوشید تا دهیدراته نشوید. اگر دلیل گرفتگی عضلات کم‌آبی بدن است باید مایعات بیشتری مصرف کنید. همچنین می‌توانید مقداری الکترولیت را نیز به آب خود اضافه کنید.

شلکننده‌های عضلات (داروهای بدون نسخه)

برخی افراد پس از گرفتگی درد زیادی دارند. یک داروی شل‌کننده عضلاتِ بدون نسخه مانند ایبوپروفن می‌تواند به کاهش درد کمک کند.

پیشگیری از گرفتگی عضلات


جهت پیشگیری از گرفتگی عضلات اقدامات زیر را انجام دهید:

  • بلافاصله بعد از صرف غذا ورزش نکنید
  • قبل از ورزش یا خوابیدن به آرامی حرکات کششی انجام دهید
  • پس از ورزش مایعات فراوان بنوشید (به ویژه نوشیدنی‌های حاوی پتاسیم)
  • از مصرف محرک‌هایی مانند کافئین، نیکوتین، افدرین و سودو افدرین پرهیز نمایید
  • سیگار نکشید

انجام حرکات کششی مخصوص دونده‌ها بسیار مفید است. در حالی که ایستاده‌اید یک پا را در حالی که از زانو خم شده است به سمت جلو و پای دیگر را در حالی که زانو صاف است در عقب قرار دهید (گویی در حالت پریدن قرار گرفته‌اید). دست‌ها را می‌توان برای ایجاد تعادل روی دیوار قرار داد. هر دو پاشنه پا را روی زمین قرار دهید. زانوی پای جلویی را تا اندازه‌ای خم کنید که کشش را در امتداد پشت پای دیگر احساس نمایید. هرچه فاصله دو پا بیشتر باشد و زانوی جلویی بیشتر خم شود، کشش نیز بیشتر خواهد بود. به مدت 30 ثانیه در این وضعیت بمانید و سپس 5 بار این تمرین را تکرار کنید. مجموعه کشش‌ها را با پای دیگر نیز انجام دهید.

مصرف اکثر داروهایی که اغلب برای جلوگیری از گرفتگی عضلات تجویز می‌شوند (به عنوان مثال مکمل‌های حاوی کلسیم، کینین، منیزیم، بنزودیازپین ها) توصیه نمی‌شود. تأثیر اکثر این داروها اثبات نشده است.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست